یک سنگ سبزرنگ که از معدنی در ایران استخراج شده است، ممکن است یکی از شگفتانگیزترین حالتهای ماده را در خود جای داده باشد. این موضوع میتواند دروازهای به سوی عصر کاملاً جدیدی از محاسبات کوانتومی بگشاید.
در دهه ۱۹۷۰، دو کانیشناس به نامهای «یواخیم اوتمن» و «داریوش ادیب»، در معدن مس کالی کافی در اطراف شهر انارک، نمونهای از یک کانی شیشهای را کشف کردند که قبلاً هرگز فهرست نشده بود. آنها این کانی را «اناراکیت» نامیدند.
راز پنهان کویر
این کانی که بعدها به «هربرت اسمیتیت» تغییر نام داد، میتواند یکی از بهترین کاندیداهای طبیعی برای میزبانی حالت مایع اسپین کوانتومی باشد. احتمال وقوع چنین حالتهایی به طور طبیعی، مدتهاست که بحثهای داغی را در میان فیزیکدانان برانگیخته است.
درهمتنیدگی کوانتومی: از آزمایشگاه تا طبیعت
درهمتنیدگی کوانتومی پدیدهای است که فیزیکدانان به سختی میتوانند در آزمایشگاه آن را بازسازی کنند. با این حال، اگر این سنگ حاوی حالت مایع اسپین کوانتومی باشد، به این معنی است که طبیعت قادر به تولید حالتهای بسیار درهمتنیده بدون نیاز به تجهیزات آزمایشگاهی پیچیده است.
فیزیکدانان میدانند چگونه درهمتنیدگی را تحریک کنند، اما معمولاً با اتصال ذرات نور یا اتمهای فوقالعاده سرد. درهمتنیدگی ذرات در اعماق یک بلوک جامد از ماده، تاکنون دستنیافتنی بوده است.