بر اساس آمارهای موجود، ۳۵ درصد از شبکههای آب شهری و روستایی در ایران فرسوده بوده و نیازمند بازسازی هستند. این فرسودگی منجر به هدررفت بخش قابل توجهی از منابع آبی کشور میشود. در شرایط کمبود منابع آبی، جلوگیری از اتلاف آب امری حیاتی است.
عمر مفید شبکههای آب و نیاز به اعتبار
مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور اعلام کرد که میانگین عمر لولههای آب حدود ۳۰ سال است. وی افزود که برای کاهش تنها یک درصد از هدررفت واقعی آب در شبکهها، سالانه حدود ۲۱۰ هزار میلیارد ریال اعتبار مورد نیاز است. خطوط انتقال و شبکههای توزیع آب دارای عمر مفید مشخصی هستند و پس از پایان این دوره، دچار فرسودگی میشوند. عمر مفید شبکه به عواملی چون جنس لوله، نوع خاک، میزان فشار و تنشهای وارد شده بستگی دارد و ممکن است در مناطق مختلف متفاوت باشد.
راهکارهای نوین و روند نوسازی
برای افزایش دوام لولهها و جلوگیری از خوردگی، اقدامات حفاظتی مانند سامانههای حفاظت کاتدی برای برخی لولهها ضروری است. با توجه به محدودیت منابع مالی، وزارت نیرو از فناوریهای نوین مانند سامانههای تلهمتری، اسکادا (SCADA) و مدیریت هوشمند فشار برای کاهش تنش در شبکه و افزایش عمر تأسیسات بهره میبرد.
اصلاح شبکههای فرسوده از برنامههای مستمر وزارت نیرو است و سالانه بین ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ کیلومتر از خطوط فرسوده بازسازی میشود. با این حال، برای حفظ پایداری شبکه، لازم است سالانه حدود ۱۰ درصد از شبکههای فرسوده در هر شهر و روستا نوسازی شود که محدودیت اعتبارات، تحقق کامل این هدف را دشوار کرده است. اولویت اصلی در اجرای طرحهای اصلاحی، با لولههایی است که بیشترین میزان نشت یا شکستگی را دارند.