محمدجواد ظریف در یادداشتی که در شماره نخست «پایاب» منتشر شده است، به جایگاه ایران و فرصتهای پیش رو پرداخته و به این پرسش پاسخ میدهد که چگونه میتوان این فرصت تاریخی را برای نسلهای آینده ایران حفظ کرد. او معتقد است با نگاه مبتنی بر آیندهپردازی فرصتمدار میتوان چارچوب نهادینهسازی و بهرهبرداری از جایگاه کنونی
جمهوری اسلامی ایران برای جهش به آینده را بر پایه سه محور بنا کرد: نهادینهسازی روایت دستاوردها، راهبرد ملی برای پایان تهدیدمداری و آغاز فرصتمداری و راهکار
دیپلماسی چندوجهی فرصتمدار با اعتماد به توان ملی.
**نهادینهسازی روایت دستاوردها؛ آشتی با گذشته برای خلق آینده**
ظریف با اشاره به حالوهوای جامعه و «کنشهای دو دستگیآفرین و نومیدکننده» پس از اعلام دستیابی به یادداشت تفاهم، تأکید میکند که باید بیدرنگ یک روایت میهنی از دستاوردها آفریده شود و پیرامون آن همآوایی و همبستگی میهنی شکل گیرد. به نوشته وزیر خارجه پیشین ایران، دال مرکزی این روایت که با دستاوردهای دو جنگ اخیر سازگار است، باید «جهش به پیش از جایگاه خودباوری» باشد؛ نه چرخش به گذشته، عقبنشینی از سیاستها و یا «نوشیدن جام زهر».
**ظریف درباره نگرانی تاریخی ایران از تضمین امنیت سرزمینی نوشته است.**
ظریف برای تبیین ارزش دستاوردهای اخیر، به دغدغه تاریخی ایران یعنی تضمین امنیت سرزمینی کشور در برابر تهدیدهای بیرونی اشاره کرده و مینویسد با وجود ناهمسانیها و ناسازگاریهای سیاستهای قاجار، پهلوی و
جمهوری اسلامی، نگرانی مشترک و اولویت هر سه حکومت، چارهجویی برای این نگرانی بوده است. به نوشته او، امروز پس از 220 سال، این دستاورد تاریخی در
جمهوری اسلامی به برکت رهبری امام و
رهبر شهید، ایستادگی مردم و جانفشانی رزمندگان حاصل شده است.
**از جنگ صدام تا جنگهای اخیر؛ روایت ظریف از تغییر جایگاه ایران**
ظریف در ادامه به جنگ تحمیلی صدام اشاره میکند و مینویسد ایران برای نخستین بار از سال 1183 خورشیدی برابر با 1804 میلادی توانست از مرزهای خود در برابر حمله خارجی، با وجود پشتیبانی کشورهای بزرگ جهان از متجاوز، دفاع کند. او دوره 40 سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی، یعنی از سال 1357 تا 1397، را نیز به یادآوری اهمیت این ایستادگی و توانمندیهای ایران در مواجهه با تهدیدات فراوان برمیشمارد.
