استان خوزستان، با سهم قابل توجه در تولیدات کشاورزی و درآمدهای نفتی کشور، دورههای بودجهای پرفراز و نشیبی را در سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ تجربه کرده است. بررسیها نشان میدهد که این استان در بودجه ۱۴۰۴ شاهد کمترین رشد اعتبارات استانی (۱۱ درصد) در مقایسه با میانگین کشوری (۳۶ درصد) بود. این روند در بودجه ۱۴۰۵ با تبدیل شدن به صدرنشین جدول سهم استانها (۷.۳ درصد) تغییر کرد. اما در پس این اعداد، واقعیتهایی چون خسارت ۵۰ هزار میلیارد تومانی و ۴ میلیارد دلاری ناشی از جنگ به زیرساختها و صنایع، کاهشهای ۷۷ درصدی در آییننامههای اجرایی و خطاهای محاسباتی در سهم استان، تحقق توسعه را با چالش مواجه ساخته است.
شوک بودجهای ۱۴۰۴؛ کاهش رشد اعتبارات خوزستان
گزارش تحلیلی از لایحه بودجه سال ۱۴۰۴ نشاندهنده غفلت در تخصیص اعتبارات به استان خوزستان بود. در حالی که میانگین رشد اعتبارات استانی در کشور حدود ۳۶ درصد بود، خوزستان با رشد تنها ۱۱ درصدی، کمترین میزان رشد اعتبارات استانی را در میان تمامی استانها به خود اختصاص داد. این رشد ۱۱ درصدی به معنای افت شدید اعتبارات حقیقی استان نسبت به تورم بود.
افشاگری نمایندگان استان در مجلس شورای اسلامی ابعاد تازهای از این وضعیت را روشن ساخت. تغییر در مبنای محاسباتی "یک درصد مناطق نفتخیز و گازخیز" و "دو درصد مناطق محروم" در مصوبات اولیه لایحه ۱۴۰۴، بودجه استان را از ۹ هزار و ۳۵۰ میلیارد تومان به ۸ هزار و ۶۵۰ میلیارد تومان کاهش داد. این کاهش ۲ هزار و ۸۰۰ میلیارد تومانی به دلیل ارائه اطلاعات نادرست در مصوبات اولیه رخ داد.
چالشهای توسعهای در پرتو خسارات جنگ و خطاهای محاسباتی
خسارات وارده به زیرساختها و صنایع استان خوزستان در دوران جنگ، بالغ بر ۵۰ هزار میلیارد تومان و ۴ میلیارد دلار برآورد شده است. این خسارات، همراه با کاهشهای ۷۷ درصدی در آییننامههای اجرایی دولت و خطاهای محاسباتی در تعیین سهم استان از بودجه، موانع جدی برای توسعه اقتصادی و اجتماعی خوزستان ایجاد کرده است.
این عوامل، چشماندازهای توسعهای استان را با چالشهای اساسی روبرو ساخته و نیازمند بازنگری جدی در تخصیص منابع و رفع موانع اجرایی است.