سالروز شهادت امام عسکری(ع): دوران امامت ایشان و آماده سازی جامعه برای غیبت

خبرگزاری مهر - دین، حوزه و اندیشه - عصمت علی آبادی: امروز سالروز شهادت امام عسکری علیه السلام است. دوران امامت امام حسن عسکری(ع) یکی از حساس‌ترین مقاطع تاریخ تشیع به شمار می‌رود؛ دوره‌ای که آن حضرت در شرایطی تحت نظارت و فشار شدید حکومت عباسی قرار داشتند و هم‌زمان با پاسخ‌گویی به شبهات اعتقادی، حفظ ارتباط با شیعیان، تقویت شبکه وکالت و تبیین جایگاه امامت، جامعه شیعه را برای ورود به دوران غیبت حضرت ولی‌عصر(عج) آماده کردند. در همین زمینه، با حجت‌الاسلام حسنلو، استاد حوزه، گفتگویی انجام داده‌ایم. **ویژگی‌های دوران امامت امام عسکری(ع)** با توجه به شرایط سیاسی و امنیتی عصر امام حسن عسکری(ع)، مهم‌ترین ویژگی‌های دوران امامت ایشان چه بود؟ دوران امامت امام حسن عسکری(ع) یکی از حساس‌ترین و دشوارترین مقاطع تاریخ تشیع به شمار می‌آید. ایشان در سال 254 هجری قمری، پس از شهادت پدر بزرگوارشان امام هادی(ع)، عهده‌دار مقام امامت شدند و تا سال 260 هجری، حدود شش سال، هدایت جامعه شیعه را بر عهده داشتند. کوتاهی این دوره هرگز به معنای کم‌اثری آن نیست؛ بلکه امام(ع) در همین زمان محدود، نقشی سرنوشت‌ساز در تثبیت مبانی اعتقادی شیعه و آماده‌سازی پیروان برای دوران غیبت ایفا کردند. **حاکمیت عباسی و اقامت در سامرا** یکی از ویژگی‌های برجسته این عصر، حاکمیت فشار و مراقبت دائمی حکومت عباسی بود. امام حسن عسکری(ع) به اجبار در شهر سامرا، که مرکز نظامی و سیاسی خلافت عباسی محسوب می‌شد، زندگی می‌کردند. عنوان عسکری نیز از همین اقامت اجباری در منطقه نظامی‌نشین عسکر گرفته شده است. حضور امام در چنین محیطی نشان می‌دهد که حکومت، فعالیت‌های ایشان و ارتباطشان با شیعیان را به‌صورت جدی زیر نظر داشت. **گسترش جغرافیایی شیعه** از سوی دیگر، دوره امامت ایشان با گسترش جغرافیایی و فکری شیعه همراه بود. پیروان اهل‌بیت(ع) تنها در مدینه و عراق حضور نداشتند، بلکه در شهرهایی چون قم، ری، نیشابور، کوفه، بغداد، اهواز و مناطق دیگر نیز اجتماعات شیعی شکل گرفته بود. اداره این مجموعه گسترده، در شرایطی که ارتباط مستقیم با امام دشوار بود، نیازمند تدبیر، سازمان‌دهی و بهره‌گیری از نمایندگان مورد اعتماد بود.