مشتریان در بازار انرژی همواره به دنبال امنیت عرضه، قیمت رقابتی و اطمینان از تداوم صادرات هستند. عراق در حال حاضر در مسیری گام برمیدارد که وابستگی خود به گاز ایران را کاهش دهد. این تحولات، هشداری برای تهران محسوب میشود.
عراق به دنبال واردات گاز طبیعی مایع (LNG)، توسعه میادین گازی داخلی و اتصال به شبکههای انرژی کشورهای عربی است. کاهش وابستگی به گاز ایران در دستور کار بغداد قرار گرفته است.
تغییر رویکرد عراق در تأمین انرژی
تا چند سال پیش، عراق به عنوان یکی از مطمئنترین و استراتژیکترین بازارهای صادرات گاز ایران شناخته میشد. نیروگاههای برق عراق بدون گاز ایران با خاموشیهای گسترده مواجه میشدند و تأمین انرژی این کشور به شدت به خطوط لوله گازی ایران وابسته بود. صادرات روزانه دهها میلیون متر مکعب گاز ایران، علاوه بر درآمد ارزی، به عنوان ابزاری برای نفوذ اقتصادی و ژئوپلیتیکی تهران در منطقه عمل میکرد. اما اکنون، مجموعهای از برنامههای بلندمدت در عراق، هدف کاهش وابستگی به گاز ایران را دنبال میکنند.
استراتژی بلندمدت بغداد برای تنوعبخشی منابع انرژی
تحولات اخیر در بغداد، صرفاً یک تغییر تاکتیکی نیست، بلکه بخشی از یک استراتژی بلندمدت برای کاهش وابستگی به یک تأمینکننده و متنوعسازی منابع انرژی است. در ماههای اخیر، بغداد با سرعتی قابل توجه، پروژههای توسعه میادین گازی، جمعآوری گازهای همراه نفت، واردات LNG و اتصال شبکه انرژی خود به کشورهای عربی را پیگیری کرده است.
این اقدامات، در کنار فشارهای آمریکا برای کاهش همکاریهای انرژی با تهران، این پرسش را مطرح کرده است که آیا ایران در آستانه از دست دادن بزرگترین بازار صادرات گاز خود قرار دارد؟
پیامدهای از دست دادن بازار عراق
اگر ایران بازار عراق را از دست بدهد، این موضوع تنها به معنای کاهش چند میلیارد دلار درآمد سالانه نخواهد بود، بلکه زنگ خطری جدی برای جایگاه ایران در معادلات انرژی خاورمیانه است. جایگاهی که سالها با تکیه بر ذخایر عظیم گاز به دست آمده، اما اکنون بیش از هر زمان دیگری در معرض تهدید قرار گرفته است.