به گزارش همشهری آنلاین، میانگین قیمت بنزین در ایالات متحده از مرز روانی ۴دلار در هر گالن عبور کرده و به حدود ۴.۱۱دلار رسیده است، رقمی که فقط طی ۲هفته حدود ۵۰سنت افزایش یافته و زنگ خطر تازهای برای اقتصاد آمریکا به صدا درآورده است.
افزایش قیمت بنزین در آمریکا صرفا بهمعنای گرانتر شدن سوخت خودروها نیست. در اقتصادی که بیش از ۹۰درصد جابهجایی مسافران و بخش عمده حملونقل کالا بهخودرو وابسته است بنزین یکی از حساسترین شاخصهای معیشتی و حتی سیاسی به شمار میرود. به همین دلیل، هر جهش در بازار نفت خیلی زود خود را در پمپبنزینها و حتی محبوبیت دولت مستقر نشان میدهد.
هر ۱۰دلار افزایش قیمت نفت چه اثری دارد؟
اقتصاددانان معتقدند افزایش هر ۱۰دلار در قیمت نفت خام معمولا بین ۲۰ تا ۳۰سنت به قیمت هر گالن بنزین در آمریکا اضافه میکند. از آنجا که نفت برنت طی هفته گذشته دوباره به نزدیکی ۱۰۰دلار رسیده، بسیاری از تحلیلگران انتظار دارند درصورت تداوم تنشها قیمت سوخت نیز در هفتههای آینده روند صعودی خود را حفظ کند.
از سوی دیگر، افزایش قیمت انرژی معمولا بانک مرکزی آمریکا(فدرال رزرو) را نیز در موقعیت دشواری قرار میدهد. اگر تورم دوباره صعودی شود، احتمال کاهش نرخ بهره کاهش مییابد و این موضوع میتواند رشد اقتصادی آمریکا را نیز تحت فشار قرار دهد.
هزینهای که آمریکاییها میپردازند
آمارها نشان میدهد یک خودروی سواری در آمریکا بهطور متوسط سالانه حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰گالن بنزین مصرف میکند. بنابراین افزایش ۵۰سنتی قیمت هر گالن برای هر خودرو حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰دلار هزینه اضافی در سال ایجاد میکند. در خانوارهایی که ۲خودرو دارند این هزینه میتواند به حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰دلار برسد.
اما این تنها آغاز ماجراست. افزایش قیمت بنزین هزینه حملونقل را بالا میبرد و قیمت مواد غذایی و کالاهای مصرفی را افزایش میدهد. تجربه اقتصاد آمریکا نشان داده است که انرژی یکی از سریعترین کانالهای انتقال تورم به سفره خانوارهاست.
بنزین، شاخص محبوبیت رؤسای جمهور آمریکا
در آمریکا قیمت بنزین فقط یک متغیر اقتصادی نیست، بلکه یک شاخص سیاسی نیز محسوب میشود. برخلاف بسیاری از کشورها، رانندگان آمریکایی تقریبا هر روز قیمت سوخت را روی تابلوهای جایگاهها مشاهده میکنند و همین موضوع باعث شده افزایش قیمت بنزین در دورههای مختلف به یکی از مهمترین چالشهای دولتهای مستقر تبدیل شود.
به همین دلیل، دولتهای آمریکا در بحرانهای گذشته با آزادسازی ذخایر استراتژیک نفت یا فشار بر تولیدکنندگان بزرگ تلاش میکردند از جهش قیمت سوخت جلوگیری کنند. اما این بار شرایط متفاوت است.
چرا این بار مهار قیمتها دشوارتر شده است؟
برخلاف جنگ ۴۰روزه، بسیاری از ابزارهایی که مانع جهش قیمت نفت شده بودند اکنون دیگر کارایی گذشته را ندارند. ذخایر استراتژیک نفت آمریکا در مقایسه با چند سال قبل کاهش یافته، ظرفیت مازاد تولید اوپک محدودتر شده و همزمان ۳شاهراه اصلی انتقال نفت جهان یعنی تنگه هرمز، بابالمندب و دریای سیاه با ریسکهای امنیتی روبهرو هستند.
همین عوامل باعث شده بسیاری از مؤسسات مالی بینالمللی در مورد ادامه روند صعودی نفت درصورت تداوم درگیریها در خاورمیانه هشدار دهند. گلدمن ساکس در یکی از سناریوهای خود اعلام کرده است که درصورت تداوم اختلال در صادرات نفت خلیجفارس، قیمت نفت میتواند به محدوده ۱۲۰دلار برسد. برخی مؤسسات دیگر نیز در سناریوهای بدبینانه احتمال حرکت قیمتها به سمت ۱۵۰دلار را منتفی نمیدانند.
افزایش قیمت بنزین در آمریکا
اگرچه میانگین قیمت بنزین در آمریکا به ۴.۱۱دلار در هر گالن رسیده، اما این عدد در همه ایالتها یکسان نیست. در کالیفرنیا که سختگیرانهترین استانداردهای زیستمحیطی و بالاترین مالیات سوخت را دارد، میانگین قیمت هر گالن بنزین به ۵.۶۲دلار رسیده، یعنی حدود ۱.۴۹دلار برای هر لیتر.
در برخی شهرستانهای ایالت کالیفرنیا، ازجمله مونو کانتری قیمت بنزین به مرز ۷دلار در هر گالن نزدیک شده است، رقمی که نشان میدهد اگر روند صعودی نفت ادامه پیدا کند، ثبت رکوردهای تازه در بازار سوخت آمریکا دور از انتظار نخواهد بود.
نفت ابزار فشار اقتصادی است
عبدالله سهرابی، سفیر پیشین ایران در قطر مدعی است در جریان جنگ ۴۰روزه حدود یک میلیارد بشکه نفت از بازار جهانی حذف شد، موضوعی که به گفته او، یکی از عوامل فشار بر قیمتهای جهانی انرژی بوده است.
او گفت: در رستورانهای آمریکا یک تخممرغ و یک قهوه تا ۲۰دلار گران شده است، اگر تنگه را همچنان بسته نگه داریم، فشار تورم ترامپ را وادار به عقبنشینی میکند.
به گفته سهرابی، باز کردن تنگه هرمز در شرایط فعلی اشتباه است و باید همهجوره از بسته ماندن تنگه هرمز توسط نیروهای مسلح حمایت کنیم.
سفیر پیشین ایران در قطر تأکید کرد: فشار بسته ماندن تنگه هرمز آنقدر بالاست که در تایلند بنزین و سوخت را کوپنی کردهاند. بخش اعظمی از تورم سهرقمی ترکیه بهخاطر بسته ماندن تنگه هرمز است.