اقتصاد ایران در ماههای اخیر با نااطمینانیهای ناشی از تنشهای سیاسی، محدودیتهای تجاری و اختلال در زنجیره تأمین روبهرو شده است. این شرایط فعالیت بنگاههای اقتصادی را با چالش مواجه کرده و دغدغه حفظ ارزش داراییها را برای خانوارها افزایش داده است.
تابآوری اقتصاد و انتخاب راهبردهای مناسب برای عبور از بحران، بیش از گذشته اهمیت یافته است. فعالان اقتصادی با مشکلاتی نظیر تأمین مواد اولیه، محدودیت در مبادی وارداتی و کاهش درآمدهای ارزی دستوپنجه نرم میکنند. در همین حال، سرمایهگذاران خرد به دنبال گزینههای کمریسک برای حفظ ارزش سرمایه خود هستند.
چالشهای تأمین کالا و مواد اولیه
حسین توکلیان، اقتصاددان و استاد دانشگاه، در حاشیه همایش «چشمانداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵» در گفتوگو با اقتصادنیوز، اظهار داشت: اگر مبادی اصلی ورود کالا و مواد اولیه، بهویژه گمرکات جنوبی کشور که بخش عمده کسبوکارها به آن وابسته هستند، در معرض تهدید و آسیب قرار بگیرند و امکان تردد کشتیها وجود نداشته باشد، فعالیت بسیاری از بنگاهها با مشکل مواجه خواهد شد.
وی افزود: ظرفیت سایر مسیرهای تأمین نیز پاسخگوی نیاز اقتصاد نیست. از سوی دیگر، صادراتی که بتواند ارزآوری قابل توجهی ایجاد کند نیز در اختیار نداریم تا از این محل، امکان تأمین نیازهای وارداتی فراهم شود.
اولویتبندی راهبردها در شرایط بحران
به گفته توکلیان، نخستین اولویت بنگاهها در شرایط بحران، حفظ توان تولید و تداوم فعالیت است. وی تأکید کرد که در صورت بروز اختلال در مبادی اصلی، باید به سرعت به سمت فعالسازی و تقویت مسیرهای جایگزین حرکت کرد.
این اقتصاددان همچنین به اهمیت بازدهی صندوقهای درآمد ثابت اشاره کرد و گفت: بازدهی این صندوقها برای سرمایهگذاران حدود ۴۰ درصد است که میتواند گزینه مناسبی برای حفظ ارزش سرمایه در شرایط فعلی باشد.
مسیرهای جایگزین واردات
در همین راستا، نایبرئیس کمیسیون صادرات اتاق بازرگانی ایران بیان کرده است که با توجه به تحریمهای احتمالی آمریکا از طریق مسیرهای دریایی، ایران میتواند از بنادر شمالی و مرزهای زمینی متعددی برای تأمین نیازهای وارداتی خود استفاده کند. وی معتقد است که حدود ۶۰ درصد نیاز وارداتی را میتوان از مبادی شرق، شمال و غرب تأمین کرد.