
افزایش تنشهای ژئوپلیتیکی در ماههای اخیر، بازار جهانی انرژی را با نوسان و نااطمینانی مواجه کرده است. این شرایط علاوه بر رشد قیمت نفت، بهای بنزین و سایر فرآوردههای نفتی را در بسیاری از کشورها افزایش داده و نگرانیها درباره امنیت عرضه انرژی را تشدید کرده است.
در ایران، مصرف روزانه بنزین به حدود ۱۳۵ میلیون لیتر رسیده است. این میزان در کمتر از یک دهه تقریباً دو برابر شده است. ظرفیت تولید بنزین در کشور کمتر از این میزان است و بخشی از نیاز باید از طریق واردات تامین شود.
شرایط اقتصادی تحمیل شده به کشور، تامین سوخت از طریق واردات را با چالشهای متعددی روبرو کرده است. این مشکلات شامل تامین منابع ارزی، کاهش عرضه بنزین در بازارهای جهانی، افزایش قیمت آن و محدودیتهای واردات است.
مصرف سوخت، به ویژه بنزین، در ایران بالاتر از استانداردهای جهانی و کشورهای همسایه است. با روند کنونی افزایش مصرف، و با توجه به ظرفیت تولید حدود ۱۲۰ میلیون لیتری پالایشگاهی کشور، رسیدن به مصرف روزانه ۱۴۵ میلیون لیتر دور از انتظار نیست. این شکاف میان مصرف و تولید نیازمند صرف هزینههای ارزی قابل توجهی برای واردات خواهد بود.
کارشناسان حوزه انرژی معتقدند برای مهار روند فزاینده مصرف سوخت، راهکارهای قیمتی به تنهایی کافی نیست. این روش در گذشته نیز آزموده شده و نتایج مطلوبی نداشته است. بنابراین، نیاز به ترکیبی از راهکارها برای مدیریت مصرف وجود دارد.