ناترازی برق در تابستان امسال، فراتر از یک نهاده تولید، به یکی از مهمترین متغیرهای تعیینکننده آینده تولید، قیمت تمامشده، صادرات و سرمایهگذاری در ایران تبدیل شده است. این وضعیت، تولیدکنندگان را همزمان با سه چالش اصلی درگیر کرده است: کاهش دسترسی به انرژی، افزایش هزینه تأمین برق و نبود سازوکار مشخص برای جبران خسارتهای ناشی از محدودیتها.
بررسی وضعیت صنایع مختلف نشان میدهد که مسئله امروز بخش تولید، صرفاً خاموشیهای چند ساعته نیست، بلکه شکل جدیدی از انتقال هزینههای بحران انرژی به صنعت در حال شکلگیری است. در این شرایط، واحدهای تولیدی برای جلوگیری از توقف فعالیت خود، مجبورند بخشی از هزینه توسعه زیرساخت انرژی را تقبل کنند، برق مورد نیاز خود را با قیمتهای بالاتر از بازارهای جایگزین خریداری کنند و در نهایت، زیان ناشی از کاهش تولید را نیز تحمل نمایند.
شکاف میان نیاز برق صنایع و میزان تأمین
بر اساس اظهارات سعید شجاعی، معاون برنامهریزی، نوآوری و هوشمندسازی وزارت صنعت، معدن و تجارت، نیاز صنایع انرژیبر کشور حدود ۱۷ هزار و ۵۰۰ مگاوات است، اما در خردادماه امسال، تنها حدود هفت هزار مگاوات از این میزان تأمین شده است. در این دوره، سهم شبکه دولتی ۵۳ درصد، تابلو برق سبز ۱۵ درصد و خودتأمین ۱۱ درصد بوده است. بخشی از صنایع نیز با عدم تأمین قطعی برق مواجه شدهاند.
این فاصله میان نیاز واقعی صنایع و برق در دسترس، نشان میدهد که ناترازی انرژی دیگر یک مسئله کوتاهمدت و فصلی نیست، بلکه به یک محدودیت ساختاری برای رشد صنعتی تبدیل شده است.
حرکت صنایع به سمت نیروگاهسازی؛ جبران یک کمبود ملی
در سالهای اخیر، بسیاری از صنایع برای کاهش وابستگی به شبکه سراسری، به سمت احداث نیروگاههای خودتأمین حرکت کردهاند. این اقدام میتواند بخشی از مشکل کمبود برق را کاهش دهد، اما به دلیل هزینههای بالا و پیچیدگیهای اجرایی، برای همه واحدهای تولیدی امکانپذیر نیست.
داود ولی، عضو هیئتمدیره یکی از شهرکهای صنعتی، درباره اقدامات انجامشده برای تأمین برق این شهرک اظهار داشت که...