جنگ به عنوان یکی از بزرگترین بحرانهای اجتماعی، نیازمند آمادگی پیش از وقوع و همچنین واکنش سریع در زمان بروز است. سازمانهای مردمنهاد (سمنها) با توجه به ارتباط نزدیک با بدنه جامعه، میتوانند در این زمینه نقش حیاتی ایفا کنند.
آمادگی پیش از بحران
یکی از اقدامات کلیدی سمنها پیش از وقوع بحرانهایی مانند جنگ، ایجاد آمادگی در خانوادهها است. این آمادگی شامل تهیه پروتکلهایی برای حفاظت از کودکان و اطمینان از آشنایی کارکنان و داوطلبان سمنها با این موارد و برخورداری از آمادگی لازم است.
ایجاد بانک اطلاعاتی و همکاری با نهادها
ایجاد یک بانک اطلاعاتی از خانوادههای آسیبپذیر در مناطق در معرض خطر، از دیگر وظایف سمنها محسوب میشود. این اقدام امکان همکاری مؤثرتر با مدارس، مراکز درمانی و سایر سازمانها را فراهم میآورد تا در زمان بحران، اقدامات حمایتی سریعتر و هدفمندتر انجام شود.
کمکرسانی اولیه و شناسایی نیازها در زمان بحران
در حین وقوع جنگ، سمنها میتوانند با شناسایی و ارزیابی سریع نیازهای مردم، به رفع آنها بپردازند. با توجه به ارتباط نزدیک این سازمانها با جامعه، کمکرسانیهای اولیه مانند ارائه بستههای معیشتی، بهداشتی و حمایتهای روانی اولیه میتواند توسط آنها انجام شود.
ایجاد فضاهای دوستدار کودک و ارجاع به خدمات تخصصی
ایجاد فضاهای امن و دوستدار کودک برای کودکان و خانوادههای آسیبدیده از دیگر خدمات سمنها در زمان بحران است. علاوه بر این، ارجاع افراد نیازمند به خدمات درمانی، حقوقی و حمایتی تخصصی نیز در شرح وظایف این سازمانها قرار میگیرد.
توانمندسازی اقتصادی و جبران آموزشی
در سطحی گستردهتر، سمنها میتوانند بر توانمندسازی اقتصادی خانوادهها، بهویژه زنان، تمرکز کنند. همچنین برنامههای جبرانی برای یادگیری کودکان بازمانده از تحصیل و تلاش برای بازگرداندن آنها به محیط آموزشی از جمله اقدامات حمایتی بلندمدت محسوب میشود.