وزارت آموزش و پرورش، از طریق دفتر برنامهریزی و تألیف کتابهای درسی فنی و حرفهای و کاردانش سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، گزارش «۱۰ فناوری نوظهور جهان در سال ۲۰۲۶» مجمع جهانی اقتصاد (WEF) را بررسی کرده است. این اقدام در راستای رصد مستمر تحولات فناوری و تأثیر آنها بر آموزشهای فنی، حرفهای و مهارتی صورت گرفته است.
این گزارش که با همکاری نشریه علمی Frontiers منتشر شده، فناوریهایی را شناسایی میکند که انتظار میرود در سالهای آینده تحولات قابل توجهی در حوزههای مختلف از جمله انرژی، صنعت، سلامت، محیطزیست، هوش مصنوعی، امنیت سایبری و اقتصاد جهانی ایجاد کنند. بررسی این فناوریها نشان میدهد که آینده فناوری بر همگرایی فناوریهای دیجیتال، زیستی، انرژی و مواد پیشرفته استوار خواهد بود.
فناوریهای نوظهور سال ۲۰۲۶
بر اساس گزارش مجمع جهانی اقتصاد، فناوریهای نوظهور سال ۲۰۲۶ شامل موارد زیر است:
- انرژی همهچیز به شبکه (Everything-to-Grid Energy)
- استخراج مستقیم لیتیوم (Direct Lithium Extraction)
- مواد خنککننده تابشی غیرفعال (Passive Radiative Cooling)
- فناوریهای تخریب ترکیبات (PFAS)
- تخمیر دقیق (Precision Fermentation)
- دارورسانی با اگزوزوم (Exosome Drug Delivery)
- واکسنهای شخصیسازیشده سرطان مبتنی بر mRNA
- شبیهسازی کوانتومی برای کشف دارو
- مدلهای جهان (World Models)
- رمزنگاری مبتنی بر شبکههای چندبعدی (Lattice-based Cryptography)
روندهای کلیدی فناوریهای نوظهور
گزارش مجمع جهانی اقتصاد سه روند کلیدی را بهعنوان جهتگیری اصلی فناوریهای نوظهور معرفی میکند:
- شخصیسازی راهکارها و خدمات
- تولید و مصرف غیرمتمرکز و محلی
- افزایش بهرهوری از طریق استفاده بهینه از منابع
این روندها بر ضرورت بازنگری مستمر در شایستگیهای حرفهای، برنامههای درسی و مهارتهای مورد نیاز نیروی انسانی تأکید دارند و میتوانند در طراحی و توسعه آموزشهای فنی، حرفهای و مهارتی مورد توجه قرار گیرند.