ارقام اعلام شده برای حداقل دستمزد کارگران در ایران در سالهای اخیر افزایش یافته است، اما مقایسه این ارقام با شاخصهای اقتصادی مانند نرخ ارز و قیمت طلا نشان میدهد که قدرت خرید نیروی کار به طور قابل توجهی کاهش یافته است. این وضعیت، بخش بزرگی از جامعه حقوقبگیر را با چالشهای معیشتی روبهرو کرده است.
کاهش ارزش واقعی دستمزد
شورای عالی کار برای سال ۱۴۰۵ حداقل حقوق پایه ماهانه را ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومان تعیین کرد. این رقم نسبت به سال قبل افزایش داشته است، اما سنجش ارزش واقعی آن با توجه به تورم و نوسانات ارزی اهمیت دارد. در اقتصادهایی با تورم بالا، میزان افزایش حقوق به تنهایی معیار مناسبی برای سنجش رفاه نیست؛ آنچه اهمیت دارد قدرت خرید دستمزد است.
تحلیل قدرت خرید در برابر ارز و طلا
مقایسه حداقل مزد سال ۱۳۹۰ و ۱۴۰۵ تصویری نگرانکننده از وضعیت معیشت نیروی کار ارائه میدهد:
- سال ۱۳۹۰: حداقل دستمزد مصوب ۳۳۰ هزار و ۳۰۰ تومان بود. با نرخ دلار حدود هزار تومان در آن زمان، حداقل مزد کارگران ارزشی معادل ۳۰۵ دلار داشت. ارزش آن در برابر طلا نیز حدود ۷.۲ گرم بود.
- سال ۱۴۰۵: حداقل دستمزد بیش از ۱۶ میلیون تومان تعیین شد. ارزش دلاری آن در زمان تصویب حدود ۱۱۶ دلار برآورد شد که با جهش نرخ ارز به حدود ۱۹۰ هزار تومان، این رقم به حدود ۸۷.۵ دلار سقوط کرد. ارزش آن در برابر طلا به حدود ۰.۸ گرم کاهش یافته است.
این روند نشاندهنده کاهش بیش از دو سوم قدرت خرید دلاری دستمزد کارگران در طول ۱۵ سال گذشته است.