تداوم محدودیتهای موجود میتواند تأمین سوخت از خارج را با دشواری بیشتری روبهرو کند. بر اساس آمارهای غیررسمی، حدود ۷۰ درصد واردات بنزین کشور از مسیرهای جنوبی و ۳۰ درصد از مسیرهای شمالی تأمین میشد. اگر واردات روزانه حدود ۲۰ میلیون لیتر در نظر گرفته شود، نزدیک به ۱۵ میلیون لیتر آن از مرزهای جنوبی تأمین میگردید.
با از دست رفتن این مسیرها، جایگزینکردن این حجم از واردات کار سادهای نیست. تا زمانی که محدودیتها و شرایط فعلی ادامه داشته باشد، نباید انتظار داشت مشکل واردات بنزین بهسرعت برطرف شود و تأمین سوخت از مسیرهای جایگزین نیز با چالشهای قابلتوجهی همراه خواهد بود.
مدیریت تقاضا؛ گزینه پیش روی دولت
با توجه به محدودیتهای ایجادشده در تأمین بنزین، افزایش ظرفیت تولید یا توسعه واردات در کوتاهمدت امکانپذیر نیست. بنابراین، دولت باید سیاستهای مدیریت تقاضا را در اولویت قرار دهد. در سمت عرضه، عملاً امکان اقدام فوری وجود ندارد؛ پالایشگاهها با حداکثر ظرفیت فعالیت میکنند و در حوزه واردات نیز محدودیتهای جدی وجود دارد.
راهکارهای مدیریت مصرف
اجرای محدود سیاستهایی مانند اصلاح نرخ سوم بنزین یا کاهش سهمیهها در شرایط کنونی واقعبینانهتر از افزایش گسترده قیمت بنزین است. با این حال، نمیتوان صرفاً قیمت بنزین را افزایش داد در حالی که مردم همچنان مجبور به استفاده از خودروهای پرمصرف و کمکیفیت هستند. اگر قرار باشد درباره اصلاح قیمت سوخت تصمیمگیری شود، باید همزمان زمینه نوسازی ناوگان و تسهیل ورود خودروهای کممصرف فراهم شود.
فاصله تولید و مصرف بنزین ریشهدار است و نیازمند راهکارهای جامع و بلندمدت است.