مراقبه زبانی و بازتاب آن در فضای عمومی
ابوذر ابراهیمی ترکمان با استناد به حکایتی اخلاقی، به بررسی پیامدهای انتقال اخبار منفی و تهمتها در فضای مجازی پرداخت. وی تأکید کرد که رعایت اخلاق تنها محدود به فضای حقیقی نیست و در فضای مجازی نیز باید به عنوان یک اصل واجب مورد توجه قرار گیرد. به گفته او، بازنشر توهینها و تهمتها، نه تنها مشکلی را حل نمیکند، بلکه به گسترش فضای بیاخلاقی دامن میزند.
تفاوت قصاص فیزیکی با مقابله به مثل اخلاقی
در این تحلیل، تمایز مهمی میان قصاص در جرایم فیزیکی و مقابله با تهاجمات اخلاقی مطرح شده است:
- در آسیبهای جسمی، امکان قصاص به همان میزان وجود دارد تا عدالت برقرار شود.
- در تهمت، فحاشی و هتک حرمت، مقابله به مثل از همان جنس (یعنی توهین متقابل) مجاز نیست.
- انجام رفتار متقابل در حوزه اخلاق، فرد را به سطح رفتار طرف مقابل تنزل میدهد.
- این نوع واکنشها باعث عادیسازی خشونت کلامی و سرایت بیاخلاقی به هر دو طرف درگیر میشود.
دائمی بودن وجوب ترک گناهان اخلاقی
ابراهیمی ترکمان با اشاره به تفاوت احکام شرعی با گناهان اخلاقی تصریح کرد که بسیاری از واجبات شرعی مانند نماز و روزه، دارای زمانبندی مشخص هستند. با این حال، در حوزه گناهان اخلاقی، وجوب ترک فعل (مانند پرهیز از تهمت و توهین) دائمی و مستمر است. این بدان معناست که در هیچ زمان و مکانی، ارتکاب به این رفتارهای غیراخلاقی مجاز شمرده نمیشود و مراقبه زبانی باید به عنوان یک اصل همیشگی در فضای سیاسی و اجتماعی کشور نهادینه گردد تا از آسیب به سلامت اخلاقی جامعه جلوگیری شود.