وضعیت تولید و خرید تضمینی گندم
بر اساس برآوردهای صورت گرفته، میزان تولید گندم در کشور در سال جاری بین ۱۴ تا ۱۴.۵ میلیون تن تخمین زده میشود. این حجم از تولید در صورت مدیریت صحیح خرید تضمینی، کشور را از واردات این محصول راهبردی بینیاز میکند. با این حال، چالشهای موجود در پرداخت مطالبات کشاورزان، امنیت تأمین گندم خبازیها را با ابهام مواجه کرده است.
تخصیص بودجه و چالشهای پرداخت
مجلس شورای اسلامی در بودجه سال ۱۴۰۵، اعتباری معادل ۵۰۴ همت را برای خرید تضمینی حدود ۱۰ میلیون تن گندم مورد نیاز خبازیهای کشور پیشبینی کرده است. با وجود این تخصیص بودجه، گزارشها حاکی از آن است که تاکنون تنها ۳۰ درصد از مطالبات گندمکاران پرداخت شده است. این روند کند پرداخت، نگرانیهایی را در میان نمایندگان مجلس و فعالان حوزه کشاورزی ایجاد کرده است.
پیامدهای تأخیر در تسویه مطالبات
- افزایش انگیزه کشاورزان برای فروش محصول به واسطهها و دلالان.
- خروج بخشی از گندم تولیدی از شبکه رسمی توزیع.
- احتمال قاچاق محصول و کاهش ذخایر استراتژیک دولت.
- افزایش فشار بر دولت برای واردات گندم در شرایط محدودیتهای ارزی.
علیرضا عباسی، نماینده کرج، فردیس و اشتهارد، تأکید کرد که در صورت عدم اصلاح روند خرید تضمینی، دولت در آینده برای تأمین نیازهای داخلی با مشکلات جدی مواجه خواهد شد. وی تصریح کرد که مجلس در حال برگزاری جلسات مشترک با سازمان برنامه و بودجه، بانک مرکزی و وزارتخانههای جهاد کشاورزی و امور اقتصادی و دارایی است تا منابع لازم برای تسویه حساب با کشاورزان هرچه سریعتر تأمین شود. حفظ انگیزه تولیدکنندگان برای تداوم خودکفایی در محصول استراتژیک گندم، اولویت اصلی این پیگیریها عنوان شده است.