گزارشهای اقتصادی از کاهش اندک شاخص تورم در ماه گذشته حکایت دارد، اما هزینه زندگی همچنان با سرعتی فراتر از ظرفیت درآمد خانوارها حرکت میکند. طبق اعلام مرکز آمار ایران، شاخص قیمت مصرف کننده خانوارهای کشور در تیر ماه ۱۴۰۵ به عدد ۶۷۶.۹ رسیده است. این رقم نسبت به ماه قبل ۳.۱ درصد افزایش، نسبت به ماه مشابه سال قبل ۸۷.۹ درصد افزایش و در دوازده ماهه منتهی به تیر ماه ۱۴۰۵ نسبت به دوره مشابه سال قبل ۶۶.۰ درصد افزایش داشته است.
بر اساس آخرین دادههای بانک مرکزی، تورم نقطهبهنقطه در تیر ماه به ۸۳.۹ درصد و تورم متوسط سالانه به ۶۱.۴ درصد رسیده است. این آمار نشاندهنده اقتصادی است که هنوز از محدوده بحران خارج نشده و تنها شدت شوک ماهانه آن کمتر شده است.
عوامل مؤثر بر تورم
نادیده گرفتن اثر جنگ، اختلال در تجارت، فشار ارزی و محدودیتهای سیاستگذاری در تشدید تورم غیرممکن است. با این حال، روند افزایش تورم ماهها پیش از تشدید بحران آغاز شده بود و فشار خارجی، مشکلات انباشته اقتصاد ایران را تشدید کرده است.
تحلیل روند تورم ماهانه
تورم ماهانه تیرماه ۳.۶ درصد ثبت شده است، در حالی که این شاخص در اردیبهشت ۸.۵ درصد و در خرداد ۷.۴ درصد بود. کاهش این نرخ نسبت به دو ماه قبل آشکار است، اما قرار دادن عدد تیر در یک بازه زمانی طولانیتر، تصویری متفاوت ارائه میدهد.
بررسی دادههای بانک مرکزی از فروردین ۱۴۰۲ تا تیر ۱۴۰۵ نشان میدهد میانگین تورم ماهانه در این دوره حدود ۳.۵ درصد و میانه آن ۳.۲ درصد بوده است. بنابراین، نرخ تورم تیرماه نه تنها پایین نیست، بلکه کمی بالاتر از میانگین و میانه ۴۰ ماه گذشته است.
اگر قیمتها هر ماه ۳.۶ درصد افزایش یابند، نرخ مرکب سالانه به حدود ۵۳ درصد میرسد. معیار واقعی تغییر مسیر، ثبت چند ماه متوالی تورم بسیار پایینتر است.
وضعیت شاخص کل قیمت مصرفکننده
شاخص کل قیمت مصرفکننده در مناطق شهری از ۵۷۵ واحد در اسفند ۱۴۰۴ به ۷۴۲.۸ واحد در تیر ۱۴۰۵ رسیده است. بر این اساس، هزینه یک سبد کالایی مصرفی افزایش قابل توجهی را تجربه کرده است.