با وجود تکذیب سخنگوی دولت درباره افزایش قیمت بنزین، بسیاری از شهروندان با استناد به تجربیات پیشین، این احتمال را بالا میدانند. این دیدگاه بر این باور استوار است که معمولاً تکذیبهای دولتی در گذشته با وقوع رویداد همراه بوده است.
قیمت بنزین در ایران به طور قابل توجهی پایین است و این موضوع به عنوان یک چالش اقتصادی و زیستمحیطی شناخته میشود. کارشناسان معتقدند که سالها پیش باید برای این مسئله تدبیری اندیشیده میشد، اما در ایران اغلب تصمیمگیریها در شرایط اضطراری و ناگزیر صورت میگیرد.
نظام تصمیمگیری در ایران با عدم قطعیت و موقتی بودن مشخص میشود. به نظر میرسد جامعه به نوعی نظم ناشی از بینظمی خو گرفته است و تنها زمانی به دنبال راهحل میگردد که مشکلات به اوج خود برسند.
پیشنهادهای جایگزین برای سهمیهبندی بنزین
در سالهای گذشته، پیشنهادهای مختلفی برای مدیریت مصرف بنزین مطرح شده است. یکی از این پیشنهادها، تخصیص سهمیه یارانهای به هر فرد به جای هر خودرو است. بر اساس این طرح، میتوان به هر فرد بالای ۱۵ سال، سهمیهای روزانه (مثلاً یک لیتر) بدون افزایش قیمت یا حتی به صورت رایگان اختصاص داد که مجموع آن به حدود ۷۵ میلیون لیتر در روز میرسد.
با استفاده از رصد اطلاعاتی و همکاری فعالان بخش اینترنت و شبکههای توزیع، میتوان سهمیهای حدود ۲۵ میلیون لیتر برای موتورسیکلتسواران و فعالان این حوزه تعیین کرد. این اقدام میتواند کمترین آسیب را به بخش اشتغال وارد کرده و ناترازی بنزین را به حداقل برساند. همچنین، مصرف اضافی که متکی به واردات است، میتواند توسط بخش خصوصی و با هزینه تمام شده، بدون اتکا به ارز بانک مرکزی تامین شود.
اهمیت شفافیت و اقناع عمومی
این طرح تنها یکی از راهکارهای پیشنهادی است و ممکن است راهحلهای بهتر و عملیتری نیز وجود داشته باشد. با این حال، مهمترین نکته در اتخاذ هرگونه تصمیمی، طرح صادقانه مسئله با جامعه و ایجاد بستری برای اقناع عمومی پیش از هرگونه اقدام است. رسانهها، نخبگان و چهرههای اثرگذار اجتماعی نقش مهمی در این فرآیند ایفا میکنند.