حملات انصارالله به بندر المخا: معادله امنیتی یمن در حال تحول

باشگاه خبرنگاران جوان - حملات اخیر انصارالله به منطقه المخا بار دیگر نشان داد معادله امنیتی یمن صرفاً در محدوده مرز‌های این کشور تعریف نمی‌شود. انصارالله اعلام کرده حملات موشکی و پهپادی به المخا، تحرکات نظامی و انبار‌های تسلیحاتی در این منطقه را هدف گرفته و آن را پاسخی به تقویت نیرو‌ها و تجهیزات در ساحل غربی و استان تعز می‌داند. همزمان، رسانه‌ها از حدود 20 حمله پهپادی به تأسیسات بندر المخا خبر داده‌اند. فارغ از این آمار و ارقام، اهمیت این رخداد صرفاً در تعداد پهپاد‌ها یا نقطه اصابت آنها خلاصه نمی‌شود. پرسش مهم‌تر این است چرا هر بار افزایش فشار نظامی علیه یمن، با پاسخی همراه می‌شود که تلاش دارد هزینه محاسبات طرف مقابل را بالا ببرد؟ اینجا همان نقطه‌ای است که یک اتفاق میدانی به یک پرسش راهبردی تبدیل می‌شود: «بازدارندگی» چگونه در مدل یمنی کار می‌کند؟ وقتی هزینه‌سازی، جایگزین برتری نظامی می‌شود dرح ادبیات روابط بین‌الملل، بازدارندگی زمانی معنا پیدا می‌کند که یک بازیگر بتواند طرف مقابل را متقاعد کند هزینه اقدام، از منفعت احتمالی آن بیشتر خواهد بود. از نگاه نظریه‌پردازانی همچون جان مرشایمر، قدرت صرفاً برای دفاع منفعلانه نیست؛ بلکه در ساختار آنارشیک نظام بین‌الملل، توان تحمیل هزینه و تغییر محاسبات رقیب بخشی از منطق بقا و رقابت قدرت است. بر همین اساس، بازدارندگی فقط به داشتن سلاح وابسته نیست؛ ظرفیت، اراده و توان انتقال یک پیام روشن نیز در اعتبار آن نقش دارند. مدل یمنی را می‌توان از همین زاویه بازخوانی کرد؛ بازیگری با منابع محدودتر از قدرت‌های بزرگ، می‌کوشد با تکیه بر توان نامتقارن، جغرافیا، استمرار عملیات و مهم‌تر از همه، قابل پیش‌بینی کردن هزینه‌های اقدام علیه خود، معادله قدرت را تغییر دهد. در چنین الگویی، مسئله اصلی برابری تسلیحاتی نیست؛ مسئله این است آیا طرف قدرتمندتر از نظر نظامی می‌تواند بدون پرداخت هزینه‌ای قابل توجه، اهداف خود را محقق کند یا خیر. در این مدل، پاسخ نظامی صرفاً برای دفع حمله نیست؛ بلکه هدف آن تغییر محاسبه طرف مقابل درباره هزینه ادامه فشار، م