علیرضا شریفی، دبیر انجمن صنفی صنایع روغن نباتی ایران، اعلام کرد که واردکنندگان روغن خام بیش از یک میلیارد یورو از دولت طلبکار هستند و به همین میزان به بانکهای داخلی و فروشندگان خارجی بدهکارند. این وضعیت، همراه با بیاعتمادی فروشندگان خارجی به واردکنندگان ایرانی و بیاعتمادی تجار ایرانی به دولت، و همچنین کاهش سرمایه در گردش ارزی شرکتها، منجر به کاهش واردات روغن خام شده است.
دلایل عدم بحران فعلی در بازار روغن نباتی
شریفی در خصوص دلیل عدم بروز بحران در بازار روغن نباتی با وجود کاهش واردات روغن خام توضیح داد: پس از حذف ارز ترجیحی، رفتار هیجانی خانوارها و صنایع برای ذخیرهسازی روغن، جای خود را به مصرف ذخایر گذشته و عدم مراجعه به بازار برای خرید روغن جدید با قیمتهای بسیار بالاتر داد. علاوه بر این، کاهش قاچاق، کاهش صادرات محصولات غذایی و فصل گرما نیز باعث کاهش تقاضا شد. در نتیجه، اثر کاهش واردات روغن خام هنوز در بازار مشهود نیست.
پیشبینی بحران در نیمه دوم سال
دبیر انجمن صنفی صنایع روغن نباتی ایران پیشبینی کرد که اگر مجموع روغنهای خام وارداتی و روغنهای تولید شده از دانههای وارداتی و داخلی در پاییز و زمستان به ۱۵۰ هزار تن در ماه نرسد، در نیمه دوم سال با بحران در بازار روغن مواجه خواهیم شد. وی تاکید کرد که حل این مشکل تنها با تعیین تکلیف مطالبات ارزی کارخانجات و بازگرداندن اعتماد به بازار امکانپذیر است.
عوامل کاهش واردات روغن خام
شریفی، کاهش شدید سرمایه در گردش ارزی کارخانجات و بیاعتمادی فروشندگان خارجی به واردکنندگان را به عنوان علل اصلی کاهش واردات روغن خام برشمرد. وی همچنین اشاره کرد که بدهی واردکنندگان روغن خام به بانکها، که حدود ۳۵ درصد مطالبات آنها از دولت است، مشمول بهره و جریمه ارزی روزشمار میشود. این بدهیها میتوانند با بخشی از مطالبات تهاتر شده یا به طور موقت فریز شوند تا از پرداخت سود و جریمه به بانکها و قرار گرفتن در سرفصل بدهکاران بدحساب جلوگیری شود.