۹ گجت نوستالژیک محبوب ژاپن

به گزارش سیتنا، موفقیت اقتصادی ژاپن پس از جنگ جهانی دوم، یک معجزه‌ی واقعی بود. تنها در چند دهه، این کشور جزیره‌ای کوچک، به یک رهبر جهانی در فناوری تبدیل شد. امروز، خودروها، تلویزیون‌ها، کنسول‌های بازی و تقریباً هر ابزار و ماشین ژاپنی را به عنوان پیشرو می‌شناسیم.

با این حال، رابطه‌ی ژاپن با فناوری همیشه با بقیه‌ی جهان هماهنگ نبوده است. در خیابان‌های آن، می‌توانید یک دستگاه فکس را ببینید که در همسایگی یک فروشگاه رباتی کار می‌کند. ژاپنی‌ها اغلب فناوری‌هایی را پذیرفته‌اند که جهان نمی‌خواست و برخی گجت‌ها را بسیار طولانی‌تر از دیگران نگه داشته‌اند، در حالی که برخی فناوری‌های دیگر را زودتر پذیرفته‌اند.

در ادامه، با ۹ گجت الکترونیکی قدیمی که در ژاپن محبوب بوده‌اند، آشنا می‌شوید.

۱. پخش‌کننده مینی‌دیسک Sony MZ-R55
مینی‌دیسک (MD) مطمئناً به خارج از ژاپن نیز راه یافت و ما آن را یکی از گجت‌های افسانه‌ای متولد دهه ۹۰ می‌دانیم، اما در سطح جهانی چندان موفق نبود. سونی قصد داشت مینی‌دیسک‌ها (MDs) جایگزین هم واکمن‌های نوار کاست و هم پخش‌کننده‌های سی‌دی قابل‌حمل مانند DiscMan خود شوند. اما این اتفاق به آن شکل نیفتاد. با این حال، در ژاپن، مینی‌دیسک‌ها یک پدیده‌ی فرهنگی بودند. آنها در دهه ۹۰ و تا دهه ۲۰۰۰ یک فرمت قابل‌حمل اصلی بودند که در فیلم‌ها، نمایش‌های تلویزیونی و انیمه‌های آن دوران به وفور دیده می‌شوند.

مدل MZ-R55 ویژه است، زیرا نه تنها در ژاپن محبوب بود، بلکه پخش‌کننده‌ای بود که واقعاً پذیرش گسترده مینی‌دیسک‌ها را در آن کشور رقم زد. این دستگاه که در سال ۱۹۹۸ با قیمتی رقابتی عرضه شد، کوچک‌ترین پخش‌کننده‌ی ضبط‌کننده MD در آن زمان بود. مینی‌دیسک‌ها دارای ویژگی‌هایی بودند که برای ژاپنی‌های همیشه در حال رفت‌وآمد جذاب بود؛ قابل‌بازنویسی، مقاوم در برابر ضربه (مشکل بزرگ پخش‌کننده‌های سی‌دی اولیه) و کیفیت صدای دیجیتال کمی پایین‌تر از سی‌دی، اما بسیار برتر از نوارهای کاست. در نهایت، پخش‌کننده‌های MP3 مانند آی‌پاد، زنگ مرگ را برای پخش‌کننده‌های MD در ژاپن و جهان به صدا درآوردند.

۲. تلفن‌های سیستم دستی شخصی (PHS)
اکثر کشورهای جهان از GSM یا CDMA به عنوان فناوری زیربنایی شبکه‌های تلفن همراه خود استفاده می‌کردند، اما ژاپن راه متفاوتی را در پیش گرفت. این کشور GSM را کاملاً کنار گذاشت و اگرچه مدتی شبکه CDMA داشت، امروزه به طور کامل بازنشسته شده است. در دهه ۹۰، ژاپن جایگزین ارزان‌تری برای GSM و CDMA به نام PHS (سیستم تلفن دستی شخصی) را پیاده‌سازی کرد.

به جای دکل‌های بلند تلفن همراه که در سراسر جهان می‌بینیم، PHS از ایستگاه‌های پایه با تراکم بالا استفاده می‌کند. این امر استقرار آن را در شهرها که محل زندگی اکثر ژاپنی‌هاست، ارزان‌تر می‌کند. تلفن‌های مچی عجیب PHS، کیفیت صدای واضح، نرخ پایین و کارکرد در هر جای شهر را ارائه می‌دادند. فناوری PHS مدت‌ها باقی ماند. آخرین شبکه PHS در سال ۲۰۲۳، یعنی ۲۸ سال پس از راه‌اندازی، خاموش شد. امروزه ژاپن از همان فناوری شبکه 4G و 5G مانند بقیه جهان استفاده می‌کند.

۳. کتاب‌های لغت الکترونیکی مانند Casio EX-word
ما به داشتن تمام اطلاعات جهان در جیب‌هایمان عادت کرده‌ایم، اما زمانی بود که برای پیدا کردن معنی یک کلمه، باید یک کتاب لغت با خود حمل می‌کردید. اما در ژاپن اینطور نبود. مدل تصویرشده، Casio EX-word XD-Z6500 از سال ۲۰۱۸، یکی از آخرین و پیشرفته‌ترین نمونه‌هاست، اما مدل EX-word XD-L4600 سال ۲۰۰۴ محصولی شاخص است. اولین مدل (XD-500) در سال ۱۹۹۶ عرضه شد.

این دستگاه که شاید شبیه یک لپ‌تاپ کوچک باشد، یک ابزار مرجع الکترونیکی است که به شما امکان می‌دهد در هر زمان و هر مکان کلماتی را جستجو کنید. این دستگاه‌ها می‌توانستند چندین فرهنگ لغت، مدخل‌های دایرةالمعارفی، راهنماهای تلفظ و سایر منابع آموزشی را در خود جای دهند. شاید محبوبیت این دستگاه‌ها کاملاً ارگانیک نبود، زیرا برای دانش‌آموزان دبیرستانی ژاپنی حتی پس از رواج گوشی‌های هوشمند نیز ضروری بودند. از آنجایی که استفاده از گوشی هوشمند در کلاس مجاز نیست، این دستگاه‌ها یک جایگاه مصنوعی را پر می‌کنند. کاسیو اعلام کرده که به دلیل افزایش گوشی‌های هوشمند و کاهش نرخ زاد و ولد در ژاپن، توسعه مدل‌های جدید را متوقف خواهد کرد.

۴. تلفن‌های «کیتای» (Keitai)
تلفن‌های «کیتای» یا همان تلفن‌های همراه پیشرفته (Feature Phones)، در ژاپن بسیار معروف بودند. این تلفن‌ها اگرچه گوشی هوشمند به معنای امروزی نبودند، اما امکانات زیادی مانند مرور وب، ارسال ایمیل، عکس‌برداری و بازی‌های ساده داشتند. تلفن‌های همراه ژاپنی می‌توانستند کاملاً پر از ویژگی‌هایی مانند GPS، ایمیل، پرداخت همراه، دریافت تلویزیون، دوربین‌های بهتر از تلفن‌های معمولی و حتی برنامه‌های قابل دانلود باشند.

بخش بزرگی از این موضوع به سرویس i-mode برمی‌گشت که توسط NTT Docomo ارائه می‌شد و به تلفن‌های همراه اجازه می‌داد به اینترنت دسترسی پیدا کنند. این سرویس در سال ۱۹۹۹ راه‌اندازی شد و نهایتاً در سال ۲۰۲۶ خاموش گردید. تقریباً سه دهه خدمات مستمر! شکی نیست که i-mode نمونه‌ای از آنچه اینترنت موبایل می‌توانست باشد، ارائه داد.

۵. دستگاه‌های پاچینکو (Pachinko)
کمتر چیزی به اندازه سالن‌های پاچینکو برای ژاپن مدرن کلیشه‌ای است. قوانین قمار در ژاپن بسیار سختگیرانه است، اما پاچینکو در یک منطقه خاکستری قرار می‌گیرد. این دستگاه‌ها در واقع ماشین‌های پین‌بال هستند که با تکامل، به دستگاه‌های الکترونیکی نسبتاً پیچیده‌ای تبدیل شده‌اند. آنها اغلب بر اساس فرنچایزهای محبوب ساخته می‌شوند. برخی افراد در ژاپن واقعاً می‌نشینند و تمام روز را به تماشای چراغ‌های رنگارنگ پاچینکو می‌گذرانند.

۶. سیستم دیسک فامیکام (Famicom Disk System)
سیستم دیسک فامیکام، که نسخه اصلی دستگاه NES بر اساس آن ساخته شده، در واقع یک درایو فلاپی بود که با اتصال به فامیکام، امکان بازی از دیسک‌های مخصوص دارای حفاظت کپی را فراهم می‌کرد. این دیسک‌ها فضای ذخیره‌سازی بسیار بیشتری داشتند و هزینه ساخت کمتری نسبت به کارتریج‌ها داشتند. کاربران می‌توانستند دیسک‌های خود را به یک کیوسک ویژه ببرند و بازی‌های جدید را با قیمت تخفیفی روی آنها بنویسند. این سیستم قرار بود به ایالات متحده و سایر مناطق NES بیاید، اما متأسفانه هرگز محقق نشد.

۷. کامپیوترهای NEC PC-98
کامپیوترهای شخصی NEC PC-98، که بر پایه x86 بودند، جایگاه رایانه‌های استاندارد IBM را در ژاپن پر کردند. سخت‌افزار این خانواده از رایانه‌های شخصی، تا حد زیادی با رایانه‌های غربی ناسازگار بود و هزاران بازی، برنامه و نرم‌افزار تجاری منحصراً برای اجرا روی این ماشین‌ها توسعه یافتند. این پلتفرم، کتابخانه عظیمی از بازی‌های جذاب و زیبا دارد و نماد دوره‌ای از تاریخ ژاپن است که از تاریخ کامپیوتر و نرم‌افزار در غرب جدا شده است.

۸. دستیارهای دیجیتال شخصی (PDA) Sharp Zaurus
قبل از رواج گوشی‌های هوشمند واقعی، برای داشتن آن سطح از قدرت محاسباتی در حرکت، به یک PDA نیاز بود. در ژاپن، خط تولید Zaurus از شرکت Sharp، اولین چیزی بود که با شنیدن کلمه PDA به ذهن می‌رسید. مدل‌های اولیه در دهه ۹۰ روی یک سیستم‌عامل اختصاصی اجرا می‌شدند، اما مدل‌های بعدی از لینوکس استفاده کردند. شرکت Sharp تولید این محصولات را در سال ۲۰۰۸، یعنی نه چندان دور از عرضه آیفون اول، متوقف کرد که احتمالاً تصادفی نبود.

۹. تلویزیون‌های Hi-Vision LD (MUSE)
در حالی که بقیه جهان هنوز به پخش‌های مبهم و ضبط‌های ویدئویی تار نگاه می‌کردند، ژاپنی‌ها طعم اولیه ویدیوی با کیفیت بالا را چشیدند. این استاندارد آنالوگ HD به نام Hi-Vision بود که از طریق سیستم پخش MUSE کار می‌کرد. فیلم‌هایی مانند «ترمیناتور ۲» و «لورنس عربستان» نسخه‌های Hi-Vision MUSE LD داشتند. این یعنی اگر در دهه ۹۰ در ژاپن زندگی می‌کردید و ثروت کافی برای داشتن یک تلویزیون CRT Hi-Vision و یک پخش‌کننده Hi-Vision LaserDisc داشتید، می‌توانستید این فیلم‌ها را در خانه با جزئیات ۱۱۲۵ خط افقی تماشا کنید؛ بیشتر از ۱۰۸۰ خط «فول اچ‌دی» و بسیار بیشتر از استاندارد ۷۲۰p «اچ‌دی ردی» که سال‌ها بعد آمد. این یک دید از آینده، بیش از یک دهه جلوتر از زمان خود بود.

انتهای پیام