مهدی یوسفوند، روانشناس تربیتی، در گفتوگو با ایسنا به بررسی آثار روانی حوادث، بهویژه حوادث جنگی، بر کودکان و نوجوانان پرداخت. وی تأکید کرد که دانشآموزانی که تجربههای سختی را پشت سر گذاشتهاند، ممکن است به اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) مبتلا شوند.
یوسفوند توضیح داد که تروما به معنای آسیب یا زخم روانی است و زمانی یک حادثه سخت به تروما تبدیل میشود که اثرات روانی آن پس از پایان حادثه نیز باقی بماند و موجب استرس و اضطراب پایدار شود. وی پیشنهاد کرد به جای استفاده از عبارت «تروماهای مکرر»، بهتر است بر چگونگی تأثیر حوادث آسیبزا بر افرادی که دچار اضطراب جدایی، ترس از آینده یا نگرانیهای شدید هستند، تمرکز کرد.
نشانههای اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) در دانشآموزان
این روانشناس تربیتی به علائم PTSD در دانشآموزان اشاره کرد. یکی از مهمترین نشانهها، تجربه دوباره اضطراب و ترس ناشی از حادثه است. دانشآموزان ممکن است دچار:
- دلهره و بیقراری
- اختلال خواب و کابوسهای شبانه
- عرق کردن ناگهانی
- کاهش تمرکز
- رفتارهای غیرعادی
وی افزود که گاهی کودک یا نوجوانی که چنین تجربهای داشته، ممکن است به طور ناگهانی والدین خود را محکم در آغوش بگیرد یا وابستگی بیشتری به افراد مورد اعتماد خود نشان دهد، زیرا احساس ترس از دست دادن عزیزان را تجربه میکند.
تغییر در سبک دلبستگی
یوسفوند یکی دیگر از نشانههای PTSD را تغییر در سبک دلبستگی دانست. کودکی که پیش از حادثه دلبستگی ایمن داشته، پس از تجربه یک اتفاق آسیبزا ممکن است به سمت دلبستگی اضطرابی سوق پیدا کند و دائماً نگران از دست دادن والدین، دوستان یا افراد مهم زندگی خود باشد. دانشآموزی که دچار PTSD شده است، ممکن است صحنه حادثه را بارها در ذهن خود مرور کند، درباره آن صحبت کند یا واکنشهایی نشان دهد که برای اطرافیانش غیرمنتظره است.