تنگه هرمز یکی از مهمترین آبراههای جهان است که روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت خام و فرآوردههای نفتی از آن عبور میکند. این میزان معادل ۲۰ درصد کل عرضه نفت خام جهان است. علاوه بر این، حدود ۲۰ درصد گاز طبیعی مایع (LNG) مورد نیاز جهان نیز از این تنگه استراتژیک میگذرد.
کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، از جمله عربستان، عراق و امارات، عمدهترین استفادهکنندگان از این تنگه برای صادرات نفت و فرآوردههای نفتی هستند. قطر و امارات نیز تمام صادرات گاز طبیعی مایع خود را از این مسیر انجام میدهند.
پترودلار و اهمیت تاریخی
فروش نفت به دلار، که به پترودلار معروف است، از دهه ۱۹۷۰ میلادی و با توافق میان عربستان سعودی و ایالات متحده آمریکا آغاز شد. طبق این توافق، عربستان نفت خود را منحصراً به دلار قیمتگذاری و عرضه میکرد و در مقابل، آمریکا امنیت این کشور را تامین مینمود. این همکاری شامل کمکهای مشاورهای، استقرار پایگاههای نظامی و فروش تجهیزات نظامی بود.
به تدریج، این رویه به سایر کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس نیز تسری یافت و فروش نفت آنها نیز به دلار صورت گرفت. این فرایند باعث افزایش پایدار تقاضا برای دلار در سطح جهانی شد، زیرا کشورهای واردکننده انرژی ناگزیر بودند ابتدا دلار تهیه کرده و سپس اقدام به خرید نفت نمایند. این امر به حفظ جایگاه دلار به عنوان ارز رایج بینالمللی کمک شایانی کرد.
پیامدهای اقتصادی کاهش فروش دلاری
کاهش فروش نفت به دلار میتواند تأثیرات قابل توجهی بر اقتصاد جهانی داشته باشد. این امر میتواند منجر به کاهش تقاضا برای دلار و در نتیجه، تضعیف ارزش آن شود. همچنین، کشورهایی که به فروش دلاری نفت عادت کردهاند، ممکن است با چالشهای اقتصادی جدیدی روبرو شوند.
از سوی دیگر، کشورهایی که به دنبال کاهش وابستگی به دلار هستند، ممکن است از این روند استقبال کنند و به سمت استفاده از ارزهای دیگر یا سازوکارهای معاملاتی جدید حرکت نمایند. این تغییرات میتواند به ظهور یک نظم اقتصادی بینالمللی جدید و چندقطبی منجر شود.