مجید قربانی، روانشناس و کارشناس حوزه اعتیاد، با بیان اینکه پیشگیری از اعتیاد فراتر از هشدار درباره مواد مخدر است، گفت: این فرآیند سلامتمحور از انتخاب همسر و دوران بارداری آغاز شده و با آموزش خانواده و توانمندسازی افراد در مهارتهای زندگی ادامه مییابد. هدف اصلی برنامههای پیشگیرانه، حفاظت از افرادی است که هنوز درگیر مصرف مواد نشدهاند و این اقدامات در سه سطح اولیه، ثانویه و ثالث اجرا میشود.
اهمیت آموزش علمی در پیشگیری
قربانی هشدار داد که اطلاعرسانی نادرست میتواند نتیجه معکوس داشته باشد. وی توضیح داد: پیشگیری یک «تیغ دولبه» است و اگر آموزشها علمی و متناسب با مخاطب نباشد، ممکن است کنجکاوی نسبت به مصرف مواد را افزایش دهد. رویکردهای نوین پیشگیری بر آموزش غیرمستقیم، تقویت مقاومت اجتماعی، آموزش مهارت «نه گفتن» و ارتقای مهارتهای زندگی مانند تصمیمگیری، مدیریت هیجان، حل مسئله و برقراری ارتباط مؤثر استوار است.
خانواده؛ سد مستحکم در برابر اعتیاد
این کارشناس حوزه اعتیاد، خانواده را مهمترین عامل محافظتکننده در برابر گرایش به مصرف مواد دانست. پژوهشها نشان میدهد خانوادههای آگاه و توانمند، نقش تعیینکنندهای در پیشگیری از اعتیاد دارند. وی بر ضرورت آغاز مداخلات پیشگیرانه از سالهای اولیه زندگی و حتی پیش از تولد تأکید کرد. آموزش مادران در دوران بارداری، توجه به سلامت روان زوجین و اجرای برنامههای علمی و مستمر، از مهمترین راهکارهای کاهش آسیبهای ناشی از اعتیاد و ارتقای سلامت جامعه است.