چالشهای زیستمحیطی در قلب جنگلهای هیرکانی
استانهای شمالی ایران به دلیل برخورداری از پوشش گیاهی هیرکانی و منابع آبی غنی، همواره مقاصد اصلی گردشگری هستند. با این حال، تولید روزانه پسماند و رهاسازی آن در طبیعت، چهرهای متفاوت از این مناطق به نمایش گذاشته است. انباشت زبالهها در دل جنگلها و حاشیه رودخانهها، به یکی از معضلات اصلی مدیریت پسماند در مازندران تبدیل شده است.
وضعیت سایتهای زباله در سوادکوه و شیرگاه
شهرستانهای سوادکوه و سوادکوه شمالی به دلیل موقعیت کوهستانی و جنگلی، با فشار مضاعف ناشی از حجم زبالههای تولیدی و گردشگری روبرو هستند. بررسی وضعیت سایتهای دپوی زباله نشان میدهد:
- سایت زباله شیرگاه به دلیل نشت شیرابهها، یکی از کانونهای اصلی نگرانیهای زیستمحیطی است.
- سایت زباله زیراب در جاده بهمنان، آسیبهای جدی به اکوسیستم جنگلی وارد کرده و بوی تعفن و شیرابه، سلامت این منطقه را تهدید میکند.
- در شهرهایی مانند پلسفید، اقداماتی برای کنترل شیرابه انجام شده و در آلاشت نیز وضعیت دپو نسبت به سایر مناطق مساعدتر گزارش شده است.
ضرورت گذار از دفن سنتی به مدیریت مدرن
اگرچه در سالهای اخیر راهکارهایی نظیر احداث کارخانههای کمپوست و زبالهسوز برای حل این بحران مطرح شده، اما همچنان روش دفن مستقیم در سایتهای جنگلی شیوه غالب در بسیاری از شهرهای مازندران است. این تپههای زباله نه تنها بخشی از منابع طبیعی را اشغال کردهاند، بلکه با تولید شیرابه، خاک و منابع آبی زیرزمینی را آلوده میکنند. کارشناسان معتقدند تداوم این روند میتواند در بلندمدت خسارات جبرانناپذیری به تنوع زیستی و سلامت عمومی منطقه وارد کند. اجرای دقیق طرحهای مدیریت پسماند و نظارت بر سایتهای موجود، نیازمند تخصیص اعتبارات و تسریع در بهرهبرداری از پروژههای زیرساختی است.