گزارشها در ماههای اخیر نشان میدهد که قتل زنان به دست بستگان نزدیک و همچنین خودکشی برخی زنان در شهرهای مختلف شمال غرب کشور، بار دیگر توجه افکار عمومی را به ابعاد خشونت خانگی جلب کرده است. هرچند انگیزه و شرایط هر پرونده متفاوت است، اما فعالان اجتماعی معتقدند مجموعهای از عوامل فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و حقوقی در شکلگیری این حوادث نقش دارند.
قتلهای ناموسی؛ سنتی با پیامدهای مرگبار
قتلهای موسوم به «ناموسی» همچنان یکی از خشنترین اشکال خشونت علیه زنان به شمار میرود. این قتلها گاه با توجیه حفظ آبرو یا حیثیت خانوادگی رخ میدهد، در حالی که هیچ مبنای قانونی یا شرعی برای چنین اقداماتی وجود ندارد. استمرار برخی باورهای سنتی و نگاه مالکیتمحور به زنان سبب شده است این نوع خشونت همچنان در برخی مناطق قربانی بگیرد.
خودکشی زنان؛ نتیجه خشونت پنهان و فشارهای روانی
خودکشی زنان به عنوان یکی از پیامدهای خشونت پنهان، فشارهای روانی، محدودیتهای اجتماعی و نبود دسترسی کافی به حمایتهای روانی و اجتماعی مورد توجه کارشناسان قرار دارد. فعالان حقوق زنان بر این باورند که بسیاری از زنانی که سالها خشونت را در محیط خانواده تجربه میکنند، به دلیل ترس از قضاوت اجتماعی، وابستگی اقتصادی، نگرانی از آینده فرزندان یا نبود پناهگاههای کافی، امکان خروج از چرخه خشونت را پیدا نمیکنند. در چنین شرایطی، سکوت اجباری به تدریج به بحرانی عمیق تبدیل میشود که گاه پایان آن با قتل یا خودکشی رقم میخورد.
شکاف نسلی؛ عاملی در قتلهای مناطق مرزی
اردلان جهانگیری، جامعهشناس، معتقد است شکاف نسلی یکی از عوامل قتلهای ناموسی در مناطق مرزی کشور است.