بازار سرمایه ایران در روزهای اخیر، پس از یک دوره پرتنش، نشانههایی از تغییر رفتار معاملهگران را بروز داده است. چهار روز پیاپی ورود سرمایه حقیقی، افزایش ارزش معاملات و کاهش محسوس فشار فروش، این پرسش را مطرح کرده که آیا بورس وارد یک روند صعودی تازه شده؛ یا تنها در حال تجربه یک وقفه موقت پس از موج سنگین فروش است؟
ریزشهای نیمه دوم تیرماه بیشتر محصول افزایش نااطمینانی و رشد ریسکهای غیراقتصادی بود تا افت ارزش ذاتی شرکتها. در چنین فضایی، سرمایهگذاران برای حفظ سرمایه خود، خروج از بازار سهام را ترجیح دادند که نتیجه آن، کاهش نقدینگی، افت شاخصها و افزایش عرضه در اغلب نمادها بود.
تغییر در انتظارات
شرایط بازار سرمایه در روزهای اخیر تا حدی تغییر کرده است؛ نه گزارشهای مالی شرکتها جهش معناداری داشتهاند، نه متغیرهای کلان اقتصاد دگرگون شدهاند و نه هنوز تصمیم سیاستی مهمی به مرحله اجرا رسیده است. آنچه تغییر کرده، «انتظارات» است. بازار سرمایه همواره پیش از وقوع رویدادها به استقبال آنها میرود و قیمتها معمولا بازتاب آیندهای هستند که سرمایهگذاران تصور میکنند، نه صرفا واقعیت امروز.
نقش گمانهزنیها
در روزهای اخیر، شکلگیری برخی گمانهزنیها درباره احتمال اصلاح سیاستهای اقتصادی و بازنگری در برخی تصمیمات اثرگذار بر صنایع بزرگ، باعث شده بخشی از معاملهگران سناریوی بدبینانه گذشته را کنار بگذارند. همین تغییر در ذهنیت فعالان بازار سرمایه، فشار فروش را کاهش داده و زمینه بازگشت بخشی از نقدینگی را فراهم کرده است.
کیفیت جریان نقدینگی
البته نباید هر موج ورود پول را به معنای بازگشت کامل اعتماد تعبیر کرد. تجربه بورس تهران نشان داده است بازار سهام بارها تحت تاثیر اخبار و روایتهای کوتاهمدت تغییر مسیر داده، اما در نبود تصمیمات عملی و پایدار، این روندها دوام چندانی نداشتهاند. بنابراین، آنچه امروز اهمیت دارد، کیفیت جریان نقدینگی است، نه صرفا حجم آن. اگر ورود سرمایههای حقیقی در کنار ارزش معاملات بالا تداوم یابد و همزمان شاهد بهبود متغیرهای بنیادی باشیم، میتوان به بازگشت روند صعودی امیدوار بود.